ابن الكلبي

48

كتاب الأصنام ( تنكيس الأصنام )

اخبارى خيلى كم خالي از لغزش مىماند ، به ويژه آنگاه كه به نقل داستانهاى باستانى مىپردازد . ابو الفرج اصفهانى صاحب اغانى بر پسر كلبى خرده گرفته است كه اخبارى كه وى از « دريد بن الصمة » نقل كرده است ، « يكسر ساختگى است ، و نوزادى در آن ، و نيز در أشعاري كه به دريد نسبت داده نمودار و آشكار است ، » و سپس گفته است : « و اين همه از دروغهاى ابن كلبى است . » در جاى ديگر سخن را از سر گرفته چند خبر از او نقل مىكند و مىگويد : « و شايد اين هم از دروغهاى پسر كلبى باشد . » قوهء حافظه و هوش هشام پسر كلبى اعجوبه‌اى بود در حفظ و هوش ، و شگفتا كه همين اعجوبه گاه به گاه در گودال غفلت و ذهول و ناخودآگاهى و فراموشكارييى مىافتاد كه هميشه همدوش بزرگان علماء و نوادر روزگار بوده است - بزرگانى كه در باريك بيني و دوام فكر و انديشه از عامهء اهل علم ممتازند - چنان كه خود از حال خويش حكايت كرده و گفته است : « حفظ كردم و از بر كردم آنچه را احدى از بر نكرده و فراموش كردم آنچه را هيچكس فراموش نكرده است ! » او مىگويد : عموئى داشتم كه مرا بر اينكه حافظ قرآن نبودم ، نكوهش مىكرد ، پس به درون خانه‌اى شدم و سوگند خوردم كه از آن